Nếu bạn đang viết sách, tiểu luận, kịch bản, bài đăng trên blog hay bất cứ điều gì thì bạn có thể quen thuộc với hiện tượng này: màn hình trống, thời hạn thấp thoáng và cảm giác tệ trong ruột kết hợp với ly cà phê bạn uống trước đó. 

Nếu bạn biết nhìn rõ tốt mọi thứ thì bài viết này là dành cho bạn. Có lẽ nó sẽ giúp bạn thoát ra khỏi lối mòn; ít nhất thì nó cũng tốt cho một vài phút giây mà bạn chần chừ. Bởi viết lách không phải là một vấn đề đau đầu!

Ý tưởng cốt lõi ở đây nghĩa là nói lên suy nghĩ thường khó khăn hơn viết lách. Và giờ đây, nó dễ dàng hơn bao giờ hết đối với mọi nhà văn khi kết hợp cả hai, nhờ những tiến bộ gần đây trong công nghệ nhận dạng giọng nói.

Đọc chính tả không phải một điều gì đó mới mẻ và rất nhiều nhà văn đã tận dụng nó. Thành quả đồ sộ của Carl Sagan được hỗ trợ bởi quá trình nói chuyện của anh ấy với máy ghi âm sau đó đã được một phụ tá ghi lại âm thanh (bạn có thể nghe một số cách đọc của anh ấy trong Thư viện Quốc hội!) và phần mềm như Naturally Speech của Dragon đã cung cấp bản ghi âm tự động cho những người có sự kiên nhẫn và ngân sách phù hợp.

Nhưng chỉ trong vài năm gần đây, bản ghi âm tự động đã đạt được những dấu hiệu tích cực. Đó là sự tiện lợi, khả năng chi trả và độ chính xác khiến cho việc sử dụng nó trở nên dễ dàng hơn. Hơn nữa, nó ngày càng hữu ích trong việc tạo ra một loại bản thảo đầu tiên. Đây là một cách tiếp cận khác cho quá trình vất vả này khi chuyển đổi những thứ mơ hồ trong đầu bạn thành thứ gì đó mà bạn thực sự muốn. Từ đó, viết lách trở thành một quá trình trơn tru hơn.

Tôi gọi quá trình này là khai phá ý tưởng (mặc dù những ý tưởng này có thể được gọi là phân nhỏ não thì chính xác hơn).

Phần I: Khi người viết bắt đầu khai phá

Đây là cách mà quá trình của tôi hoạt động. Hãy mượn những gì bạn đang làm và quên phần còn lại và cho tôi biết bạn làm như thế nào đi!

  • Hãy chọn một máy ghi âm và bắt đầu nói chuyện. Bạn nên thử với một chủ đề mà bạn đã nhai trong nhiều tuần hoặc một ý tưởng thoát ra khỏi đầu bạn. Đừng nghĩ quá nhiều mà chỉ cần bắt đầu tiết lộ.
  • Mục tiêu là kéo theo nhiều chủ đề mà bạn đã trải qua, và theo dõi chúng khi chúng đã đi xa. Những chủ đề này có thể dẫn đến các khúc mắc, và bạn có thể khám phá những ý tưởng mới khi đó.
  • Rất nhiều trong số những ý tưởng mới đó có thể sẽ rất xấu hổ. Bạn có thể nói về điều tiếp theo! Tuy không giống như văn bản, những ý tưởng tồi tệ của bạn sẽ không thể hiện trên mặt bạn.
  • Cân nhắc để lại nhận xét cho chính mình chẳng hạn như “Có lẽ đó là cách làm phần giới thiệu”. Những thứ này sẽ có ích sau này.
  • Đối với tôi, những bản thu này chạy từ 20 đến 80 phút. Đôi khi còn ngắn hơn nhiều và hoạt động nhanh liên tục.

Phần II: Bắt đầu ghi âm trước khi viết

Sau khi tôi kết thúc ghi âm, đó là thời gian để khai thác Sức mạnh của công nghệ.

Một bối cảnh nhỏ: trong vài năm qua, có một sự bùng nổ của các công cụ liên quan đến nhận dạng giọng nói tự động (ASR) nhờ những bước tiến lớn trong các công nghệ cơ bản.

Đây là cách thức hoạt động của ASR: bạn nhập âm thanh của mình vào phần mềm, phần mềm sử dụng máy móc đỉnh cao để thu lại bản ghi âm văn bản một vài phút sau đó. Bản ghi âm sẽ không hoàn hảo, các robot hiện đang trong giai đoạn ‘Hãy viết khi say’. Nhưng chúng tôi có mục đích tốt đó là bạn chỉ cần bản ghi âm đủ chính xác để bạn có thể công nhận ý tưởng của mình.

Khi bạn đã có bản ghi văn bản của mình, bước tiếp theo tùy thuộc vào bạn: có thể bạn sẽ trích xuất bản ghi âm của bạn dưới dạng tài liệu Word và sửa đổi từ đó. Có thể bạn đang kích hoạt máy ghi âm của mình một lần nữa để đọc chính tả một cách tinh tế hơn. Có lẽ chỉ một vài từ trong hành trình âm thanh của bạn là đáng để lưu giữ nhưng điều đó cũng tốt. Bạn có thể tiết kiệm được chi phí và hơn nữa, giá của công nghệ này sẽ tiếp tục giảm trong những năm tới.

Một số lời khuyên khác

  • Sử dụng một máy ghi âm hoặc ứng dụng mà bạn tin tưởng. Đánh mất một bản ghi sẽ rất đau đớn và nỗi lo mất một bản ghi khác có thể làm hỏng những khoảnh khắc sáng tạo thú vị nhất của bạn.
  • Chất lượng âm thanh quan trọng đối với bản ghi âm tự động. Nếu bản ghi của bạn có nhiều tạp âm hoặc bạn nói cách xa mic, độ chính xác sẽ giảm. Cân nhắc sử dụng tai nghe earbud như Airpod để bạn bớt lo lắng khi đang ghi âm.
  • Bạn nên tìm một không gian thoải mái. Cuối cùng, bạn có thể quen với việc mọi người tình cờ nghe thấy những suy nghĩ của bạn, nhưng sẽ dễ dàng hơn khi tâm trí của bạn đi dạo trên đường để bạn có thể thoải mái trong không gian của chính mình.
  • Tại sao bạn không đi dạo? Những khó khăn của viết lách có thể có liên quan nhiều đến việc chỉ đứng yên và dựa vào linh cảm. Đi bộ có thể khiến máu lưu thông và ý tưởng của bạn cũng vậy.
  • Tôi có rất nhiều ý tưởng cả về mặt tích cực lẫn tiêu cực, trong khi nói lên suy nghĩ và chơi nhạc cùng một lúc. Việc chơi cùng một bài hát bốn hợp âm trên hệ thống tự lái lần thứ một ngàn khiến tay tôi bận rộn và để tâm trí tôi bay bổng tự do hơn.

Những cách làm cũ cho dù đó là bằng bàn phím hay bút thì vẫn có những ưu điểm riêng khi viết lách. Đặt các từ vào một trang có thể bắt buộc phải tư duy tuyến tính nhưng khó có thể duy trì. Và khi chỉnh sửa thì sẽ không có QWERTY hoặc phải chính mình tự sửa.

Nhưng để có được những đoạn quan trọng đầu tiên hoặc có thể xây dựng một vài ý tưởng quan trọng sẽ hướng tới, bạn nên suy xét đến việc nói chuyện với chính mình. Ngay cả khi bạn kết thúc với một bản ghi âm không có gì ngoài lời tục tĩu, vậy thì bạn đã bao giờ thấy một bản ghi âm đầy thô tục chưa? Bạn có thể làm mọi thứ tệ hơn nhiều.

Các bài viết được xem nhiều về chia sẻ kinh nghiệm dịch thuật:

VietnameseEnglish